Sách Giáo Dục Giới Tính

 Non-speaking Children - Hướng Dẫn Kích Hoạt Ngôn Ngữ Cho Trẻ Không Nói Trong Những Năm Đầu Đời - Bryony Rust

Một đứa trẻ chưa nói không có nghĩa là trẻ không có điều gì muốn nói. Có thể trẻ vẫn đang giao tiếp mỗi ngày, chỉ là chúng ta chưa biết cách nhận ra.

Khi con chậm nói, chỉ sử dụng một vài từ hoặc chưa nói, người lớn rất dễ rơi vào trạng thái sốt ruột: làm sao để con nói nhiều hơn, nên hỏi con thế nào, chơi trò gì, luyện thêm bài tập nào? Nhưng Non-Speaking Children - Hướng dẫn kích hoạt ngôn ngữ cho trẻ không nói trong những năm đầu đời của chuyên gia ngôn ngữ trị liệu Bryony Rust bắt đầu bằng một gợi ý khác: tạm dừng việc luôn cố gắng “làm” điều gì đó với trẻ, để quan sát và thực sự lắng nghe trẻ.

Bởi giao tiếp rộng lớn hơn lời nói, đó có thể là một ánh mắt, cử chỉ, âm thanh, chuyển động, sự chú ý hay cách trẻ kéo người lớn vào điều mình đang hứng thú. Từ nền tảng ấy, cuốn sách dẫn người đọc từng bước khám phá cách giao tiếp phát triển và quan trọng hơn, người lớn có thể làm gì để tạo ra nhiều cơ hội kết nối hơn trong đời sống hằng ngày.

Qua 8 chương, Bryony Rust hướng dẫn người đọc mở rộng cách hiểu về lời nói, ngôn ngữ và giao tiếp; xây dựng mối quan hệ bình đẳng với trẻ; lắng nghe chủ động; bắt đầu từ thế mạnh thay vì những điều trẻ chưa làm được; và học cách để trẻ dẫn dắt tương tác. Một điểm đặc biệt thú vị là tác giả còn đề nghị chúng ta nhìn lại cách đặt mục tiêu: thay vì chỉ hỏi “Trẻ cần đạt được điều gì?”, hãy nghĩ cả về “Người lớn cần thay đổi điều gì trong cách tương tác với trẻ?”

Sách cũng mang đến một “kho” chiến lược rất đời thường: làm ít đi, chờ lâu hơn, phản chiếu hành động của trẻ, chú ý đến những tín hiệu nhỏ, chơi với âm thanh và từ ngữ, sử dụng cử chỉ và nhạc điệu, chấp nhận những khoảng lặng, “trao đi thay vì kiểm tra” và thận trọng với việc ép trẻ giao tiếp bằng mắt. Đây không phải những bài tập cứng nhắc, mà là những cách người lớn có thể đưa vào giờ chơi, bữa ăn và những khoảnh khắc bên nhau mỗi ngày.

Với góc nhìn lấy trẻ làm trung tâm và tôn trọng sự đa dạng thần kinh, Bryony Rust không xem trẻ là một “vấn đề cần sửa chữa”. Cuốn sách giúp cha mẹ, giáo viên, người chăm sóc và những người làm việc với trẻ nhìn thấy năng lực giao tiếp vốn đã hiện diện, hiểu trẻ đang ở đâu và trở thành một đối tác giao tiếp tốt hơn của trẻ.

Bởi trước khi chờ đợi một đứa trẻ cất lời, có lẽ điều quan trọng hơn là để trẻ cảm nhận được rằng: dù con giao tiếp theo cách nào, điều con muốn nói vẫn đáng được lắng nghe.