Linh Từ Quốc Mẫu - Minh Nguyên

Cuốn sách lấy cảm hứng từ cuộc đời một nhân vật có thật trong lịch sử, mà sự thăng trầm và những điều bí ẩn bao quanh cuộc đời bà đã tạo nên những tranh luận không ngớt trong giới sử học: Linh Từ quốc mẫu hay còn gọi là Kiến Gia hoàng hậu, là vị hoàng hậu cuối cùng của nhà Lý với tư cách là vợ của hoàng đế Lý Huệ Tông Lý Hạo Sảm nhưng về sau lại là vợ của Trần Thủ Độ - vị thái sự quyền lực chi phối toàn bộ triều chính nhà Trần. Bà cũng là mẹ ruột của Lý Chiêu Hoàng - vị nữ hoàng đầu tiên và duy nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.

Tác giả đã thành công tái hiện lại cuộc đời đầy biến động của một người người phụ nữ có tầm ảnh hưởng vô cùng quan trọng trong việc nhà Trần soán ngôi nhà Lý, lập ra triều đại nhà Trần. Trần Thị Dung - một nữ tử lớn lên nơi thôn dã, vốn chỉ có ước mơ nhỏ nhoi trao tấm chân tình cho mối tình từ thuở thơ bé, sống một cuộc đời bình đạm, từ khi lọt vào mắt xanh của thái tử Sảm đã bị cuốn vào sóng gió của thời đại. Nhà Lý suy vong, lay lắt như ngọn đèn trước gió, ngọn gió Đông A của nhà Trần đã thổi tới, lịch sử và gia tộc đặt vận mệnh vào tay bà. Có nhan sắc, có “chí lớn”, nhìn thấu tỏ thời cục, Trần Thị không thể sống như một nữ tử tầm thường. Thái tử Sảm lên ngôi, bà được phong làm nguyên phi, rồi bị giáng xuống làm ngự nữ, sau trở thành hoàng hậu. Đến lúc Huệ Tông thoái vị thì lên làm thái hậu, Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh thì thành công chúa. Tất cả những sóng gió của cuộc đời xoay vần cùng biến thiên của thời đại nhưng vận mệnh hoàn toàn nằm trong tay bà. Mỗi bước đi, bà từng bước suy tính, làm chủ đại cục. Có lúc khổ sở kêu trời trời không thấu, kêu đất đất chẳng thưa, cuối đời tận hưởng vinh quang bậc nhất, khắp gầm trời không mấy người sánh kịp.

Qua Linh từ quốc mẫu, người đọc có thể thấy rõ vai trò và vị trí đặc biệt của Trần Thị Dung trong lịch sử. Bà không chỉ là người chứng kiến mà còn là người trực tiếp tác động đến sự chuyển giao quyền lực từ nhà Lý sang nhà Trần. Qua ngòi bút sinh động của tác giả, bà hiện lên là một người phụ nữ mưu trí, linh hoạt và dũng cảm nhưng cũng đủ “tuyệt tình”, đủ “ác” khi đối mặt với những biến cố của cuộc đời và thời đại. Dù đến nay còn rất nhiều ý kiến trái chiều về bà, là công hay là tội, người đọc hẳn sẽ tự có câu trả lời của mình khi gấp lại cuốn sách.