An ninh mạng trong kỷ nguyên Công nghiệp 5.0 - PGS.TS. Trần Văn Hoà

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ năm (Công nghiệp 5.0) đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số trên cơ sở ứng dụng sâu rộng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây và các nền tảng số. Trong bối cảnh đó, không gian mạng ngày càng trở thành không gian chiến lược quan trọng, gắn liền với phát triển kinh tế – xã hội, quản trị quốc gia và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt của phát triển nhanh và bền vững đất nước; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm vững chắc độc lập, chủ quyền và an ninh quốc gia trong điều kiện các thách thức an ninh, nhất là an ninh phi truyền thống, ngày càng gia tăng, trong đó an ninh mạng và an ninh không gian mạng giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

Quá trình chuyển đổi số bên cạnh những cơ hội to lớn cũng đặt ra nhiều nguy cơ, thách thức đối với an ninh mạng. Dữ liệu số, hạ tầng số và các hệ thống thông tin quan trọng của quốc gia đang trở thành mục tiêu của các hoạt động tấn công mạng ngày càng tinh vi, có tổ chức, xuyên biên giới, tác động trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Trong kỷ nguyên Công nghiệp 5.0, chủ quyền dữ liệu và chủ quyền số là bộ phận quan trọng của chủ quyền quốc gia; việc bảo đảm quyền quản lý, bảo vệ và tự chủ đối với dữ liệu, hạ tầng và công nghệ số có ý nghĩa thiết yếu đối với bảo vệ lợi ích quốc gia, bảo đảm an ninh, an toàn và phát triển bền vững, phù hợp với quan điểm của Đại hội XIV.

Quán triệt chủ trương của Đảng, đặc biệt là tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV, việc nâng cao nhận thức, năng lực phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với các nguy cơ, thách thức an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Xuất phát từ yêu cầu đó, cuốn sách “An ninh mạng trong kỷ nguyên Công nghiệp 5.0” được biên soạn trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn tình hình an ninh mạng ở Việt Nam và trên thế giới, nhằm hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về an ninh mạng trong bối cảnh mới; nhận diện các nguy cơ, phương thức, thủ đoạn xâm phạm an ninh mạng; đồng thời giới thiệu các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và bảo vệ hệ thống mạng, thiết bị đầu cuối và dữ liệu, góp phần bảo đảm an ninh mạng, giữ vững chủ quyền số và lợi ích quốc gia trên không gian mạng.