"Tri Thức Là Sức Mạnh" Francis Bacon

CÁC QUY TẮC TRONG KINH TẾ HỌC -  Dani Rodrik

CÁC QUY TẮC TRONG KINH TẾ HỌC -  Dani Rodrik

160.000₫

Tình trạng: Còn hàng

Kinh tế học có thể là một ngành học sống động, nhưng phần lớn sự phong phú của những kiến thức sâu sắc của nó thì ẩn mình trong các báo...

0971 998 312

 CÁC QUY TẮC TRONG KINH TẾ HỌC - Dani Rodrik

Các quy tắc trong Kinh tế học viết bởi Dani Rodrik, dịch bởi Nguyễn Trung Hiếu

Cuốn sách này sẽ cho bạn biết:

– Những cái đúng, cái sai của “môn khoa học buồn thảm”
– Tại sao kinh tế học thành công và thất bại?
– Sự cần thiết của việc xây dựng mô hình kinh tế và việc sử dụng toán trong kinh tế học.
– Kinh tế học là một môn khoa học xã hội hay một thứ khoa học ghê gớm nào khác?

“…Kinh tế học là một môn khoa học xã hội, và xã hội không có các quy tắc cơ bản – hay chí ít, không hoàn toàn giống với tự nhiên… Các nhà kinh tế thường đi sai đường bởi vì họ thích nghĩ mình như một nhà vật lý hay một chuyên gia toán học…” (Dani Rodrik) 

Tác giả Dani Rodrik

Dani Rodrik là Giáo sư ngành Kinh tế Chính trị Quốc tế tại Trường Nghiên cứu Chính sách John F. Kennedy thuộc Đại học Harvard. Ông là chuyên gia hàng đầu thế giới hiện nay trong các nghiên cứu về Kinh tế Phát triển, Kinh tế Quốc tế và Kinh tế Chính trị.

Các cuốn sách đã xuất bản của ông gồm: Economics Rules: The Rights and Wrongs of the Dismal Science (2015); The Globalization Paradox: Democracy and the Future of the World Economy (2011) và Straight Talks on Trade: Ideas for a Sane World Economy (2017).

Nhận xét

“Các Quy Tắc Trong Kinh tế học, được viết bởi một trong những nhà kinh tế lớn của thế giới đương đại, đưa ra những chi tiết cụ thể và hấp dẫn về ý nghĩa của việc trở thành một nhà kinh tế. Tác giả đã giải thích tại sao và khi nào các nhà kinh tế đi đúng hướng và khi nào thì họ đi sai đường. Các Quy tắc trong Kinh tế học là một cuốn sách cần thiết cho các nhà kinh tế vì những gì họ nói sẽ trở thành mục tiêu thảo luận. Và ngay cả những người ngoài ngành cũng nên đọc cuốn sách này để có những góc nhìn chính xác về kinh tế học và các nhà kinh tế.”

(George Akerlof – Nobel Kinh tế 2001)

 

Điểm lại các quy tắc trong kinh tế học: Những cái đúng và sai của môn khoa học buồn thảm, của tác giả Dani Rodrik (Norton, 2015)

Peter Turchin

Đại học Connecticut Seshat: Global History Databank [Seshat: Ngân hàng Dữ liệu Lịch sử Toàn cầu]

Dòng quảng cáo trên áo khoác cho cuốn Economics Rules [Các quy tắc trong kinh tế học] có đoạn: “Trong kiệt tác sắc nét này, Dani Rodrik, một nhà phê bình hàng đầu từ trong giới kinh tế học, đã nhìn cận cảnh kinh tế học để xem khi nào thì nó thất bại và khi nào thì nó hiệu quả, để mang lại một báo cáo lạc quan đáng ngạc nhiên về bộ môn”. Tôi hoàn toàn đồng ý với hầu hết lời mô tả này, trừ chữ “lạc quan”. Bởi vì tôi sẽ giải thích cho đến cuối bài phê bình này, quan điểm của tôi về kinh tế học, và, đặc biệt, về vai trò của các nhà kinh tế trong các chính sách công, một quan điểm phê phán hơn nhiều.

Một chủ đề trung tâm trong cuốn sách là vai trò của các mô hình toán học trong kinh tế học. Các mô hình chính thức về kinh tế học và các khoa học xã hội khác thường bị đánh giá thấp. Theo các nhà phê bình (trong đó có một số nhà kinh tế, nhiều nhà khoa học xã hội khác, và đại đa số các nhà sử học), thì các mô hình này đơn giản hoá quá đáng thực tế phức tạp, sử dụng những giả định phi thực tế và chối bỏ vai trò “trung gian” gắn với con người.

Rodrik bác bỏ lời phê bình này. Theo ông, các mô hình toán học – “sự đơn giản hóa được thiết kế để chỉ ra cách thức hoạt động của những cơ chế cụ thể, qua việc cô lập chúng với các cơ chế khác, với các hiệu ứng gây nhiễu” – là sức mạnh đích thực của kinh tế học. Một mô tả thực tế được đơn giản hoá không phải là một thiếu sót, đó là bản chất của một mô hình tốt.

Tôi được đào tạo về sinh học toán học, và khi còn là một sinh viên đại học trong những năm 1980 tôi đã nhìn thấy đoạn cuối của “Cuộc chiến Toán học” trong sinh thái học. Vào những năm 1990 cuộc chiến đã ngả ngũ, và bất kỳ một khoa sinh thái và tiến hóa đáng kính nào đều phải có ít nhất một người thiết kế mô hình trong đội ngũ giảng viên. Ngày nay, đại đa số các nhà sinh thái học đều đồng ý rằng một khoa học không thể trở thành một Khoa học cho đến khi và trừ khi nó phát triển một cấu trúc rõ ràng về lý thuyết toán học.

Trong các ngành khoa học xã hội, nhiều bộ môn khác nhau đã tiến hành sự chuyển đổi này vào nhiều thời điểm khác nhau, với kinh tế học đứng đầu trong nhóm chậm trễ [chuyển đổi], như sử học, chỉ mới tiến hành quá trình chuyển đổi này bây giờ (từ nay có động lực học lịch sử (cliodynamics) – xem “lịch sử như là một khoa học”, điều đáng lưu ý là hầu hết các nhà sử học Mỹ đều coi lịch sử không như là một khoa học xã hội, mà là một khoa học nhân văn).

Do đó, tôi đã có một chút bối rối khi đọc lời bào chữa của Rodrik cho các mô hình toán học (liệu các nhà kinh tế đã giải quyết xong chưa Cuộc chiến Toán học?). Nhưng đó là một lời bào chữa xuất sắc – tất cả các nhà động lực học lịch sử có nhiệt huyết nên đọc cuốn Economics Rules [Các quy tắc trong kinh tế học], cho dù chỉ vì lý do này mà thôi.

Danh mục các lý do vì sao chúng ta cần đến các mô hình toán học trong một bộ môn khoa học là điều quen thuộc đối với tất cả những ai đã có nhiều kinh nghiệm về thiết kế mô hình (và đối với những ai chưa có kinh nghiệm đó, tôi đề nghị nên đọc Chương 1 và 2 của cuốn Các quy tắc trong kinh tế học). Các mô hình làm rõ logic của các giả thuyết, đảm bảo các tiên đoán thực sự được xây dựng trên những tiên đề, mở ra những khả năng phản trực giác, gợi ý cách thức các tiên đoán có thể được kiểm định, và cho phép tích lũy kiến ​​thức. Ưu điểm về tính rõ ràng của các mô hình toán học đối với các nhà khoa học đã được minh họa một cách tốt trong đoạn trích sau đây từ cuốn Các quy tắc trong kinh tế học: “Ngày nay, chúng ta vẫn không ngừng tranh luận về những gì mà Karl MarxJohn Maynard Keynes, hoặc Joseph Schumpeter thực sự muốn nói… Ngược lại, không có bút mực nào nói về những gì mà Paul SamuelsonJoe Stiglitz, hayKen Arrow có trong đầu khi họ phát triển những lý thuyết đã mang lại giải thưởng Nobel cho họ “Sự khác biệt là gì? Ba nhà kinh tế đầu đã xây dựng các lý thuyết của họ phần lớn bằng lời văn, trong khi ba nhà kinh tế sau đã phát triển các mô hình toán học.

Tuy nhiên, giá trị của cuốn sách không chỉ là việc cân nhắc tính hữu dụng của các mô hình toán học. Như Rodrik đã lưu ý ngay từ đầu cuốn sách, “kinh tế học, nói chung, là khoa học xã hội duy nhất vẫn còn gần như không thể hiểu được đối với những ai không trải nghiệm quá trình học nghề cần thiết tại trường đại học”. Và kinh tế học “không thể hiểu được” không phải là vì các mô hình toán học, ít nhất không phải đối với những những ai đã được đào tạo về các khoa học tự nhiên toán học (toán học mang tính phổ quát), mà là vì các nhà kinh tế đã phát triển một biệt ngữ hoàn toàn khác biệt, đặt mình tách khỏi các bộ môn khác và tạo ra những rào cản nhân tạo để hiểu được nhiều kiến thức sâu sắc thực sự đáng giá từ các mô hình kinh tế học.

Do tôi chưa “trải nghiệm quá trình học việc cần thiết”, tôi thấy những lời giải thích của Rodrik rất hữu ích về những kiến thức sâu sắc của những mô hình cổ điển như thế trong kinh tế học, như First Fundamental Theorem of Welfare Economics [Định lý cơ bản đầu tiên của Kinh tế học Phúc lợi], Principle of Comparative Advantage [Nguyên lý Lợi thế so sánh], và General Theory of Second Best [Lý thuyết tổng quát của tối ưu cấp hai]. Điều đặc biệt sáng tỏ là cuộc thảo luận về những gì xảy ra đối với những kết quả cơ bản của một mô hình, khi chúng ta bắt đầu nới lỏng một cách có hệ thống nhiều giả định khác nhau mà nó phụ thuộc. Phần này của cuốn sách, cùng với các tài liệu tham khảo mà Rodrik đã viện dẫn, có thể được xem như là cơ sở cho một khóa học mini tuyệt vời về những gì mà lý thuyết kinh tế học thực sự muốn cho chúng ta biết.

Và thông điệp chung từ cuộc thảo luận này là nếu chúng ta muốn hiểu những Câu hỏi lớn [Big Questions] – khi nào thì thị trường hoạt động hiệu quả hay thất bại, cần những gì để cho các nền kinh tế tăng trưởng, và hiệu ứng của sự thâm hụt chi tiêu là gì – thì không phải chỉ có một mô hình cơ bản, “Mô hình”. Thay vào đó, chúng ta cần phải nghiên cứu một loạt các mô hình, mỗi mô hình nói lên một phần câu chuyện.

Cho đến đây, mọi thứ vẫn tốt đẹp. Nhưng theo tôi, Rodrik đã đi quá xa khi phủ nhận giá trị của lý thuyết tổng quát. Có một lúc, ông đã viết, “xã hội không có các luật cơ bản – ít nhất theo cùng cách của tự nhiên.” Và “cùng một lý thuyết tiến hóa cũng áp dụng ở cả Bắc bán cầu lẫn Nam bán cầu”, nhưng “các mô hình kinh tế thì khác nhau.”

Không hẳn vậy. Hãy thử lấy lý thuyết tiến hóa. Đó không phải là một mô hình đơn nhất. Đó là một khung lý thuyết bao gồm hàng trăm, có lẽ hàng ngàn trường hợp đặc biệt về mô hình, mỗi mô hình chỉ nói lên một phần câu chuyện. Để dẫn chứng hãy lấy một ví dụ, các sách giáo khoa về lý thuyết tiến hóa thường bắt đầu bằng một mô hình đơn locus với hai gen (cho chúng ta Cân bằng Hardy-Weinberg nổi tiếng). Nhưng bạn sẽ cần có nhiều mô hình khác nhau cho các sinh vật đơn bội (chẳng hạn như vi khuẩn, thứ có một nhiễm sắc thể đơn chưa kết đôi), hoặc cho các sinh vật sinh sản vô tính; và còn một tập hợp các mô hình khác cho sự lựa chọn theo kiểu ngoại cảnh. Mặc dù có nhiều cách tiếp cận khác nhau về mô hình hóa, nhưng có một sự thống nhất về mặt lý thuyết trong sinh học tiến hóa. Đặc biệt, khung khái niệm của lý thuyết tiến hóa cung cấp một tập hợp những hướng dẫn cho các nhà lý thuyết về việc sử dụng mô hình nào trong một bối cảnh nào đó.

Và tôi không thấy được làm thế nào tình hình lại khác trong kinh tế học (và rộng hơn, là trong các khoa học xã hội). Vâng, có rất nhiều mô hình về kinh tế học, nhưng bạn không thể chọn ngẫu nhiên một mô hình (hoặc tệ hơn, “chọn lựa cẩn thận hơn” trong số những kết quả nào phù hợp với nghị trình ý thức hệ của bạn). Có các quy tắc để lựa chọn những mô hình thích hợp, và Rodrik dành chương 3 trong cuốn sách của ông để giải thích các nguyên lý chung của việc lựa chọn mô hình trong kinh tế học. Nói cách khác, các khung lý thuyết không đơn giản là một tập hợp các mô hình, mà còn gồm có các quy tắc lựa chọn mô hình (và một vài thứ khác nữa).

Do đó, Rodrik đã bán khống tiềm năng của lý thuyết tổng quát trong các khoa học xã hội. Tất nhiên, đặc biệt là kinh tế học không có một khung lý thuyết được xây dựng một cách kỹ lưỡng, rõ ràng, và có giá trị thực nghiệm như sinh học tiến hoá (thế mà, sinh học tiến hóa lại tụt hậu sau nhiều chuyên ngành của vật lý học). Nhưng ai dám nói rằng kinh tế học sẽ không phát triển đến một cấp độ tương tự trong tương lai? Chúng ta sẽ thấy được điều đó nếu còn sống đủ lâu.

Chúng ta hãy đổi đề tài và nói về Chương 5, “When Economists Go Wrong [Khi các nhà kinh tế đi sai đường]”. Để cho cuộc thảo luận sau đây cụ thể hơn, tôi sẽ tập trung vào một kết quả lý thuyết cụ thể trong kinh tế học, Principle of Comparative Advantage [Nguyên lý của lợi thế so sánh], và những gì mà nguyên lý này hàm ý cho chính sách thương mại. Trên báo chí cho đại chúng, tất nhiên, lợi thế so sánh luôn được sử dụng như là một sự biện minh cho thương mại tự do. Rodrik đã làm một việc đáng khâm phục là giải thích vì sao, với nhiều điều kiện khác nhau, thương mại tự do có thể dẫn đến những hệ quả thực sự tiêu cực cho các nền kinh tế và người dân của những quốc gia tự mở cửa cho cuộc cạnh tranh quốc tế. Ví dụ, đó là hành vi chiến lược. Một quốc gia có thể chọn cách bảo vệ ngành công nghiệp trong nước của họ với các loại thuế cao và trợ cấp cho ngành xuất khẩu của họ để giành thị phần. Có lẽ, các nhà lãnh đạo của các quốc gia đó không hiểu về Nguyên lý của Lợi thế So sánh, không có cơ hội học nghề về kinh tế học. Hoặc có lẽ họ quan tâm nhiều hơn đến sự sống còn lâu dài của đất nước họ trong một môi trường quốc tế hỗn loạn, hơn là tạo ra lợi nhuận trước mắt.

 

Bước 1: Truy cập website và lựa chọn sản phẩm cần mua để mua hàng

Bước 2: Click và sản phẩm muốn mua, màn hình hiển thị ra pop up với các lựa chọn sau

Nếu bạn muốn tiếp tục mua hàng: Bấm vào phần tiếp tục mua hàng để lựa chọn thêm sản phẩm vào giỏ hàng

Nếu bạn muốn xem giỏ hàng để cập nhật sản phẩm: Bấm vào xem giỏ hàng

Nếu bạn muốn đặt hàng và thanh toán cho sản phẩm này vui lòng bấm vào: Đặt hàng và thanh toán

Bước 3: Lựa chọn thông tin tài khoản thanh toán

Nếu bạn đã có tài khoản vui lòng nhập thông tin tên đăng nhập là email và mật khẩu vào mục đã có tài khoản trên hệ thống

Nếu bạn chưa có tài khoản và muốn đăng ký tài khoản vui lòng điền các thông tin cá nhân để tiếp tục đăng ký tài khoản. Khi có tài khoản bạn sẽ dễ dàng theo dõi được đơn hàng của mình

Nếu bạn muốn mua hàng mà không cần tài khoản vui lòng nhấp chuột vào mục đặt hàng không cần tài khoản

Bước 4: Điền các thông tin của bạn để nhận đơn hàng, lựa chọn hình thức thanh toán và vận chuyển cho đơn hàng của mình

Bước 5: Xem lại thông tin đặt hàng, điền chú thích và gửi đơn hàng

Sau khi nhận được đơn hàng bạn gửi chúng tôi sẽ liên hệ bằng cách gọi điện lại để xác nhận lại đơn hàng và địa chỉ của bạn.

Trân trọng cảm ơn.